NZG Medicijngebruik

Nederlanders gebruiken in vergelijking met andere Europeanen weinig medicijnen. Toch stijgen de uitgaven aan medicatie. Belangrijke oorzaken hiervan zijn de komst van nieuwe, dure geneesmiddelen en het feit dat mensen steeds ouder worden. De overheid zorgt ervoor dat geneesmiddelen betaalbaar blijven. En de overheid bewaakt de werkzaamheid, risico's en kwaliteit van geneesmiddelen in Nederland. 
In de Geneesmiddelenwet staan alle regels over geneesmiddelen in Nederland.


Informatie over medicijngebruik
Heeft u vragen over medicijngebruik? Hier vindt u informatie over verschillende onderwerpen die met medicijngebruik te maken hebben.

Hieronder staan de onderwerpen waarover informatie beschikbaar is.


> Juist gebruik van medicijnen
>
Wat is onjuist medicijngebruik?
>
Bijwerkingen
Meerdere medicijnen tegelijk gebruiken
>
Het belang van continue medicijngebruik
> Hulpmiddelen voor (het toedienen van) medicijnen
>
Geneesmiddelen via Internet
> Off-label medicijnen
> Medicijnen en zwangerschap
> Medicijnen voor kinderen

> Medicijnen in het verkeer
> Meldpunt medicijnen
> Vergoeding medicijnen
> Vitaminesupplementen
 
> Twijfels of vragen over uw medicijngebruik?


Juist gebruik van medicijnen

Het gebruik van geneesmiddelen kan veel vragen en misverstanden oproepen. Hoe weet u nu of u het wel goed doet? Wat is bijvoorbeeld driemaal daags, wat is breken of verpulveren?

Lees altijd het etiket dat door de huisarts of apotheker op de medicijnverpakking is geplakt. Daar staat wat precies de bedoeling is. Bij driemaal daags moet bijvoorbeeld altijd staan of het voor, tijdens of na een maaltijd ingenomen moet worden. Bij breken moet u weten in hoeveel stukken de pil gebroken moet worden. Bij verpulveren moet u weten of het verschil maakt of de fijngestampte pil door het eten gemengd wordt, of door drinken.
Lees ook altijd de bijsluiter van het medicijn. Hier staat uitgebreide en aanvullende informatie over het medicijn in. 

Is de informatie op het medicijnetiket of bijsluiter voor u niet duidelijk? Bel dan altijd uw apotheker of huisarts. Onthoud dat u beter een telefoontje teveel kan plegen, dan dat u onjuist gebruik maakt van een medicijn. Het gaat immers om uw gezondheid.

terug naar boven 
                                                                                                                                                           

Wat is onjuist medicijngebruik?
Is het erg als ik af en toe mijn medicijnen vergeet in te nemen? Wat moet ik doen als ik last heb van bijwerkingen van medicijnen? Waarom moet ik een kuur afmaken als ik alweer beter ben? Mag ik ook twee keer in plaats van drie keer per dag oogdruppelen?

Op deze en andere vragen over goed medicijngebruik kan uw apotheker antwoord geven. Alleen als medicijnen op de juiste manier worden gebruikt, komen ze volledig tot hun recht. Verkeerd medicijngebruik kan vervelende gevolgen hebben voor uw gezondheid. 
Voorbeelden van het onjuist gebruiken van medicijnen zijn:

- Het voortijdig stoppen met een behandeling
- Het te lang doorgaan met een behandeling
- Een lagere of juist hogere dosering nemen dan is voorgeschreven
- Minder vaak of juist vaker medicijnen innemen dan is voorgeschreven
- Van tijd tot tijd stoppen met het innemen van de medicijnen
- Op een verkeerd tijdstip innemen van de medicatie
- Het niet houden aan bijbehorende voedselvoorschriften

Let altijd op of de geneesmiddelen die u wilt gebruiken niet te oud zijn. Kijk niet alleen naar de uiterste gebruiksdatum, maar ook of de medicijnen al eerder geopend zijn. Vaak is de houdbaarheid na opening zeer kort. Dit staat in de bijsluiter en wordt meestal ook op de verpakking of het etiket aangegeven.

terug naar boven                                                                                                                                                       


Bijwerkingen

Als u last van heeft van bijwerkingen, kunt u in de bijsluiter nagaan of de bijwerking inderdaad bij dit medicijn hoort. Vaak staat er ook aangegeven wat u kunt doen om de bijwerking te voorkomen of te verminderen.
Als u verschillende medicijnen gebruikt, neemt de kans op bijwerkingen toe, net als wanneer u ouder wordt. Overleg met uw arts of apotheker over de last die u heeft van de bijwerking. Misschien hebben zij een alternatief.

Lareb, meldpunt voor bijwerkingen van geneesmiddelen
U kunt alles over bijwerkingen vinden op de site van het
Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb. Het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb is door de overheid aangewezen als het meldpunt voor bijwerkingen van geneesmiddelen. Als u een bijwerking heeft ervaren kunt u die daar melden. U krijgt van Lareb altijd bericht terug over uw melding. Lareb onderzoekt de meldingen en geeft de resultaten door aan het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen en de Wereldgezondheidsorganisatie.

Ook voor nieuws en informatie over bijwerkingen kunt u terecht op de Lareb website. U kunt eenvoudig zoeken op naam van het geneesmiddel of bijwerking, waarna u duidelijke informatie zonder medisch jargon krijgt.  

Bijsluiterinformatie per telefoon
Mensen die slechtziend of blind zijn kunnen via de Nationale Bijsluiter Telefoon gesproken bijsluiterteksten van medicijnen beluisteren. Telefoonnummer: 0900-0125 (± € 0,03 p/m lokaal tarief).

Alle medicijnen kunnen bijwerkingen hebben. Wanneer uw lichaam eenmaal is ingesteld op uw medicijn, gaan bijwerkingen vaak vanzelf over. Als de bijwerkingen ernstig zijn, of langer dan twee weken aanhouden, is het verstandig om uw arts te raadplegen. Soms kan het nodig zijn om de dosering van uw medicijn te verlagen. Ook kan uw arts een ander medicijn voorschrijven dat ongeveer hetzelfde werkt, maar bij u misschien geen bijwerkingen geeft. Helaas zijn niet alle bijwerkingen te vermijden en zult u ze soms moeten accepteren.

terug naar boven 


Meerdere medicijnen tegelijk gebruiken

Het combineren van medicijnen is niet eenvoudig en kan extra risico’s met zich meebrengen. Elk middel heeft zijn eigen werking en zijn eigen mogelijke bijwerkingen. Bovendien hebben veel medicijnen invloed op elkaar. Ze kunnen soms goed samen worden gebruikt, maar ze kunnen ook elkaars werking en bijwerkingen versterken of verzwakken.

Lang niet alle combinaties van medicijnen zijn even doordacht en effectief. Soms komt dat omdat uw arts niet weet welke medicijnen u al gebruikt van een andere arts of welke u zelf heeft gekocht (b.v. bij de apotheek of drogist). Het kan ook zijn dat de arts u een nieuw medicijn voorschrijft en u niet weet dat u met het oude middel moet stoppen. U gebruikt dan onbedoeld twee medicijnen voor dezelfde klacht. Of u gebruikt medicijnen voor klachten die u al lang niet meer heeft. Medicijncombinaties kunnen onnodig zijn en soms zelfs gevaarlijk. Het is dus van groot belang dat u altijd duidelijk en eerlijk met uw zorgverlener bespreekt welke medicijnen u gebruikt of gebruikt heeft. Ook het noteren van de medicijnen op een briefje, dat u altijd bij u draagt, kan zinvol zijn.   

Ook medicijnen die u zelf kunt kopen, bijvoorbeeld bij de apotheek of drogist, kunnen ongewenste effecten veroorzaken. U kunt daarbij denken aan pijnstillers, hoestdrankjes, maar ook aan kruidenmiddelen. Zelfs voedingsmiddelen zoals melk en grapefruitsap kunnen de werking van uw geneesmiddel beïnvloeden.

Tips
- Gebruik nooit medicijnen van andere mensen.
- Vertel uw arts welke middelen u zelf bij de apotheek of drogist koopt en vraag of ze samen kunnen met de medicijnen die u al gebruikt, of overleg vooraf met uw apotheker of medicijnen die u op eigen initiatief wilt gaan gebruiken, een verstandige combinatie kunnen vormen met de medicijnen die artsen u hebben voorgeschreven.
- Vertel het uw arts of apotheker als u het vermoeden heeft dat uw klacht wordt veroorzaakt door een bijwerking van een ander medicijn.
- Overleg regelmatig met uw arts of u elk medicijn nog wel moet blijven gebruiken.
- Vraag uw apotheker om een overzicht van uw medicijnen uit te draaien en laat dat bij élk bezoek aan élke arts zien.
- Haal uw geneesmiddelen zoveel mogelijk bij een apotheek die een volledig overzicht heeft van de door u gebruikte geneesmiddelen.

terug naar boven 


Het belang van continue medicijngebruik

Het op een continue en consistente manier gebruiken van medicijnen, wordt ook wel 'therapietrouw' genoemd. Het houdt in dat de medische en gebruiksvoorschriften op de juiste wijze opgevolgd worden. 

Met name mensen die langer ziek zijn, houden hun behandeling minder goed vol. Door het niet (geheel) opvolgen van de adviezen, krijgen deze patiënten niet de gewenste effecten van hun behandeling. Als iemand een therapie voortijdig afbreekt, zal de genezing niet volledig kunnen zijn, waarmee veel tijd, geld en energie verloren gaan. 
Het is mogelijk dat er schadelijke bijwerkingen ontstaan en iemand uiteindelijk minder gezond is, dan toen aan de therapie werd begonnen. 

Het onjuist gebruik van of plotseling stoppen met medicatie kan dus grote gevolgen hebben voor de patiënt. De ziekte duurt onnodig langer of de patiënt wordt niet beter. Jaarlijks overlijden er enkele honderden mensen door verkeerd medicijngebruik en belanden er duizenden in het ziekenhuis. 

Vooral wanneer u meerdere medicijnen gebruikt kan het goed innemen ervan soms een hele toer zijn. Vaak is het echter best mogelijk om uw medicijngebruik op een voor u handige manier in uw dagritme in te passen. Bespreek dit eens met uw arts of apotheker als u het lastig vind om uw medicijnen goed te gebruiken.

terug naar boven



Hulpmiddelen voor (het toedienen van) medicijnen

Er bestaan verschillende manieren om het volhouden van medicijngebruik te bevorderen. Zo bestaan er doseerdozen, die verkrijgbaar zijn bij de apotheek. Hierin kunnen - afhankelijk van de soort doos - medicijnen per dag of dagdeel gesorteerd worden ingelegd. Ook kan de apotheek de medicijnen vaak in aparte zakjes aanleveren, voor elk moment dat u een geneesmiddel moet gebruiken. Er bestaat zelfs een sms-dienst om u te helpen herinneren. 
Als u problemen heeft met uw motivatie voor een therapie, bijvoorbeeld vanwege twijfel aan de effectiviteit of bijwerkingen die u ervaart, kunt u een gesprek aanvragen met uw arts of apotheker.

De hieronder genoemde hulpmiddelen zijn in de apotheek te koop, of via internet. 

Medicijndoseerdoos
Dit is een doos om tabletten in te bewaren. De doos of box is meestal onderverdeeld in zeven lades, voor iedere dag van de week één. Iedere lade heeft vier vakjes voor de verschillende innametijdstippen. Zo kunt u uw medicijnen voor een week sorteren. U hebt dan voor elke dag van de week een aparte lade met de dag erop. Dit is makkelijk om uw medicijnen mee te kunnen nemen en vooral ook om te kunnen checken of u uw medicijnen hebt ingenomen. Ze zijn eventueel verkrijgbaar met kinderslot en met alarm om u te helpen herinneren uw medicijn in te nemen.

Tablettensplitter en tablettenvermaler
Soms is u door arts of apotheker een halve tablet voorgeschreven. Op het tablet is vaak een breuklijn aangebracht, die het makkelijker moet maken om de tablet door midden te breken. Desondanks kan dit nogal eens lastig zijn. Een tablettensplitter bestaat uit een plastic huls met een deksel en een mesje in het midden, wat u simpel kunt gebruiken om de tabletten te breken.
Het is ook mogelijk een tablettensplitter met opbergvakje te kopen of een splitter die tabletten ook kan vermalen.

Let wel op. Niet alle tabletten en pillen mogen doormidden gebroken of fijngemalen worden en moeten voor een goede werking, in het geheel ingenomen worden. Heeft u twijfels, raadpleeg dan altijd de bijsluiter of vraag het aan uw arts of apotheker. Tabletten doordrukker 'Pill-Out'
Het kan lastig zijn om tabletten uit een stripverpakking te krijgen. Met een 'Pill-Out' kunt u de tabletten gemakkelijker uit de strip drukken.

Openen van sluitingen ‘Open Aid’
Het hulpmiddel 'Open Aid' maakt het makkelijker om de sluitingen en folie van flesjes te halen en de flesjes te openen.

Oogdruppelopzet 'Drip-aid' of 'Eyot'
De 'Drip-aid' is bedoeld voor glazen oogdruppelflesjes, waarmee u kunt druppelen door in de druppelaar te knijpen. 
De 'Eyot' is bedoeld voor plastic oogdruppelflesjes, waarmee u kunt druppelen door in het flesje te knijpen. 
Beide hulpmiddelen plaatst u over het oog heen, waardoor er een steuntje ontstaat dat het u makkelijker maakt de oogdruppels juist in te brengen. 

Vraag uw arts of apotheker voor meer informatie over bovenstaande hulpmiddelen. Vraag ook bij uw verzekering na of de hulpmiddelen wel of niet vergoed worden.

terug naar boven 



Geneesmiddelen via internet

Wat wensen de meeste medicijngebruikers van hun medicijnleverancier? 
Meestal gaat het dan om betrouwbaarheid, deskundigheid, duidelijke voorlichting, goede bereikbaarheid/toegankelijkheid en eventuele bezorging van de medicijnen.

Wat wensen de meeste medicijngebruikers als het gaat om een medicijn? 
Daarbij gaat het voornamelijk om betrouwbaarheid: een middel dat voldoet aan normen voor kwaliteit, veiligheid en werkzaamheid, met daarbij een bijsluiter die duidelijk is over het correcte gebruik van het middel.

Veiligheid rondom medicijngebruik is in Nederland en veel andere landen goed geregeld. Er is controle op de hele keten van de fabrikant tot aan de medicijngebruiker: controle op de fabriek, de eventuele importeur, de groothandel en de (internet)apotheek. Bovendien begint de overheidscontrole al bij de beslissing of het middel wel of niet op de markt mag komen. Het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen weegt af of het middel veilig genoeg is: of de verhouding tussen de werkzaamheid en eventuele schadelijkheid aanvaardbaar is. Ook de kwaliteit moet voldoende zijn. Daarnaast stelt het College duidelijk vast bij welke aandoeningen het middel voorgeschreven mag worden.

Omdat medicijngebruik goed geregeld is in Nederland, kan de consument er normaal gesproken op rekenen dat het medicijn in orde is. Het is veilig bij correct gebruik, werkzaam, en van goede kwaliteit. Ook de bijgeleverde informatie (etiket, bijsluiter, mondelinge uitleg) is correct en volledig. 
Uw arts en apotheker controleren nauwgezet of medicijnen voor u wel geschikt zijn en of ze samen kunnen met eventuele andere medicijnen die u gebruikt.


De apotheker
In de wet is vastgelegd aan welke regels een apotheker moet voldoen. Dat houdt in dat u:

- het juiste medicijn ontvangt, namelijk dat wat de arts heeft voorgeschreven;
- uitleg krijgt over correct gebruik;
- informatie krijgt over mogelijke bijwerkingen;
- antwoord krijgt op uw vragen over medicijngebruik.

Zowel de apotheker op de hoek als de legale Nederlandse internetapotheker houden zich aan deze regels. Maar illegale medicijnwinkels trekken zich van grenzen, wetten en regels weinig aan. Zo is het mogelijk dat u via een illegale internetwinkel vervalste pillen krijgt die niet de door u gevraagde werkzame stof bevatten, met alle risico’s van dien.

Risico's
Via internet medicijnen bestellen kan om meerdere redenen risicovol zijn.

Het eerste is dat u geen of een minder goed advies krijgt. Vaak is er geen inzage in uw medisch dossier en dat speelt een belangrijke rol bij het mogelijke gebruik van medicijnen. Denk bijvoorbeeld aan ongewenste combinaties van een medicijn met uw bestaande medicijnen of aandoening(en). Of als u bepaalde allergieën heeft.
Het tweede is dat u niet altijd zeker weet of de internetwinkel legaal is. En aangezien die internetwinkels niet handelen volgens de Nederlandse regels, brengt u dus mogelijk onbedoeld uw gezondheid in gevaar.

Tips
Als een geneesmiddel niet op de correcte manier wordt gebruikt, kan dit schadelijk zijn. Geneesmiddelen zijn vaak afgestemd op uw persoonlijke situatie. Daarom zijn adviezen van een vaste arts en apotheker, die goed op de hoogte zijn van uw situatie, van belang. 
- Als u via internet medicijnen wilt bestellen, omdat u ze dan niet zelf hoeft op te halen, dan kunt u ook uw eigen apotheker vragen de medicijnen langs te brengen. Vaak hebben zij een bezorgddienst voor mensen die bijvoorbeeld slecht ter been zijn.
- Als u via via internet medicijnen wilt bestellen, omdat de aanschafprijs bijvoorbeeld lager is, vraag dan eerst bij uw Zorgverzekering of deze aanschaf vergoed wordt! Zij kunnen u vertellen of de webapotheker officieel erkend is en of hier een samenwerkingsakkoord mee is. 
- Gebruik uw gezond verstand en check de website! Wordt een medicijn de hemel ingeprezen en staat het vol met ongelofelijke aanbiedingen? Kijk dan goed wie de aanbieder van het product is. Er bestaan sites waar de fabrikant of handelaar zelf hun waar aanprijzen, enkel met het doel om zoveel mogelijk te verkopen. 
- Hoeft u bij de internetapotheker geen persoonlijke gegevens in te vullen en een origineel recept op te sturen? Dan is de kans groot dat de apotheek niet betrouwbaar is.

Voor meer informatie http://internetpillen.nl/ en www.apotheek.nl

terug naar boven




Off-label voorschrijven

Bij off-label gebruik van medicijnen krijgt u een medicijn voorgeschreven voor de behandeling van een ziekte of klacht, waarvoor dit medicijn niet is geregistreerd.

Registratie van medicijnen
Medicijnen die uw arts voorschrijft zijn positief beoordeeld voor gebruik bij een bepaalde ziekte of klacht door een hiertoe bevoegde overheidsinstantie. Dat wordt registratie genoemd. Deze beoordeling heeft plaatsgevonden op basis van de resultaten van onderzoek.

Wanneer off-label medicijnen
Sommige medicijnen blijken ook te werken voor een ziekte of klacht waarvoor dit medicijn niet is geregistreerd. Soms kan uw arts dit medicijn dan toch voorschrijven voor die ziekte of klacht. In een richtlijn van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) staat dat er terughoudend moet worden omgegaan met dit ‘off-label’ voorschrijven van medicijnen. De NHG adviseert huisartsen om alleen off-label medicijnen voor te schrijven als er geen beter alternatief is. De arts wil u de best beschikbare behandeling geven. En in sommige gevallen is dat een off-label gebruik van medicijnen. Er moet wel voldoende wetenschappelijk bewijs zijn voor de werkzaamheid en veiligheid van een off-label toepassing.

Informatie van uw arts
Uw arts is verplicht u vooraf goed te informeren over de voor- en nadelen. Ook moet uw arts u informatie geven over het gebruik en de mogelijke bijwerkingen. Off-label toepassingen staan namelijk niet in de bijsluiter beschreven.

terug naar boven 



Medicijnen en zwangerschap
Gevolgen voor het ongeboren kind
Het gebruik van medicijnen is niet zo gewoon als door veel mensen wordt gedacht. Voor het ongeboren kind kan het gevaarlijk zijn, omdat het dezelfde stoffen binnenkrijgt als de moeder. Bij het ongeboren kind kunnen hierdoor nadelige effecten optreden.

Tips
Vertel het uw huisarts of specialist als u zwanger wilt worden of bent. Die kan er rekening mee houden bij het voorschrijven van medicijnen. Geef het ook door aan uw apotheek, die voert dan een extra controle uit op medicijnen die u gebruikt of krijgt voorgeschreven.

- Ga samen met uw arts na of u de medicijnen die u nu slikt, nog steeds nodig heeft.
- Heeft u een langdurige ziekte, waarvoor u elke dag medicijnen moet gebruiken, overleg dan met uw dokter wat u moet doen. Hou nooit zo maar op met slikken!
- De ziekte kan namelijk ook nadelen voor moeder en kind opleveren.
- Neem nooit op eigen initiatief een medicijn. Ook niet als een vriendin of familielid er goede ervaringen mee heeft.
- Lees altijd de bijsluiter! Staat daar iets in dat u niet begrijpt, praat er dan over met uw arts of apotheker.
- Gebruik geen huismiddeltjes zonder overleg met uw arts of apotheker. Slik vitaminepreparaten alleen als uw arts ze heeft voorgeschreven.
- Aangeraden wordt om Foliumzuur voor en aan het begin van de zwangerschap te gebruiken. Vraag uw arts hierover om advies.

terug naar boven
 


Medicijnen voor kinderen

Kinderen zijn geen kleine volwassenen. Medicijnen werken bij kinderen vaak anders dan bij volwassenen. Dat geldt zeker bij pasgeborenen en erg jonge kinderen. Kinderen hebben bijvoorbeeld een hoger percentage lichaamswater en minder spiermassa.

Ook de toediening van geneesmiddelen kan problemen geven. Veel geneesmiddelen zijn niet gemaakt voor kinderen en jongeren. Dat betekent dat extra voorzichtigheid nodig is als kinderen medicijnen moeten gebruiken. Vaak moet de sterkte van een geneesmiddel worden aangepast bij kinderen. De apotheek kan als dit nodig en mogelijk is hiervoor speciaal een drankje of capsules maken.


Voor meer informatie www.kindermedicatie.nl

terug naar boven
 


Medicijnen in het verkeer

Het gebruik van bepaalde medicijnen kan het rijgedrag verslechteren. Controleer dus altijd de bijsluiter van uw medicijnen om te zien welke informatie hierin staat bij de bij u betreffende geneesmiddelen. Houd u zich aan de informatie in de bijsluiter! Vaak heeft men zelf niet in de gaten dat het rijgedrag verslechterd, omdat bijvoorbeeld de afname in het reactievermogen zelf moeilijk te merken is. 
Mocht u eigenlijk niet rijden, maar stapt u toch in de auto en veroorzaakt of krijgt u schade? Het is dan mogelijk dat uw verzekeringsmaatschappij geen dekking geeft. 
Bij bepaalde medicijnen kan het voorkomen dat u een verklaring van een psychiater nodig heeft of opnieuw een rijtest moet doen, om te bewijzen dat u nog steeds in staat bent veilig aan het verkeer deel te nemen. Het kan ook zijn dat u een tijdelijk rijbewijs krijgt en bijvoorbeeld een jaar later opnieuw een test moet doen.

Voor meer informatie www.geneesmiddeleninhetverkeer.nl

terug naar boven
 


Meldpunt medicijnen

Het
Meldpunt Medicijnen verzamelt de ervaringen van medicijngebruikers. Doen de medicijnen wat ze moeten doen? Geven ze bijverschijnselen? Zijn ze onhandig in het gebruik? Worden ze vergoed? Al deze ervaringen zijn belangrijke signalen. Signalen die anders misschien verloren gaan.

Met die signalen kunnen consumenten en patiënten betere voorlichting krijgen bij hun keuze voor medicijnen. Ook kan het Meldpunt Medicijnen met uw signalen de kwaliteit, het gebruiksgemak en de veiligheid van medicijnen helpen verbeteren.

Voor wie is het Meldpunt Medicijnen?
Het Meldpunt Medicijnen is er voor iedereen die iets wil melden over het gebruik van een medicijn. Maar u kunt er ook ervaringen van anderen lezen. Dit geldt ook voor medicijnen die u zonder recept bij de apotheek of drogist kunt kopen.

terug naar boven

 


Vergoeding medicijnen
 
Vergoeding vanuit basispakket
De medicijnen die u krijgt voorgeschreven door uw huisarts of specialist krijgt u meestal volledig of gedeeltelijk vergoed van uw verzekeraar. Het kan zijn dat uw zorgverzekeraar een voorkeursbeleid heeft, waarbij alleen het door de verzekeraar bepaalde medicijn wordt vergoed.

Niet vergoed
Homeopathische middelen en medicijnen die u zonder recept kunt kopen, bijvoorbeeld bij de drogist, krijgt u niet vergoed van uw verzekeraar. U kunt zich wel bijverzekeren voor homeopathische middelen. Medicijnen die gebruikt worden ter voorkoming van het oplopen van ziektes bij (verre) reizen worden niet vergoed.

Eigen bijdrage
Soms moet u een eigen bijdrage betalen voor een medicijn. Medicijnen worden ingedeeld in groepen met dezelfde werking. Voor zo’n groep medicijnen, die onderling vervangbaar zijn, is een maximale vergoeding vastgesteld. Voor een duurder medicijn moet u dan bijbetalen. Voor deze eigen bijdrage kunt u eventueel een aanvullende verzekering afsluiten.

No-claim en eigen risico
De kosten die de apotheker voor uw medicijnen bij uw zorgverzekeraar in rekening brengt, zijn van invloed op uw verplicht eigen risico.

Polis
Controleer in uw polis of er aanvullende voorwaarden gelden voor de vergoeding van medicijnen. Die voorwaarden kunnen gaan over de toepassing of administratieve voorwaarden.

terug naar boven
 


Vitaminesupplementen
Vitamines zijn nodig om goed te kunnen functioneren. Ze geven energie, maken nieuw weefsel aan en zorgen ervoor dat alle organen goed kunnen werken. Echter, ons lichaam kan zelf vrijwel geen vitamines aanmaken en dus moeten ze worden verkregen uit voedsel en eventueel supplementen.

Vitaminesupplementen kunnen onze dagelijkse portie vitamines aanvullen, als we niet voldoende binnenkrijgen via onze "normale" voeding. Maar zijn vitaminepreparaten wel zo gezond?

Wat zijn vitaminesupplementen?
Vitamine- of andere voedingssupplementen zijn producten in de vorm van pillen, poeders, druppels, capsules of drankjes en zijn bedoeld als aanvulling op de dagelijkse voeding. Het gaat bij (multi)vitaminepreparaten vrijwel altijd om een combinatie met toegevoegde mineralen en spoorelementen. Bij een evenwichtig eetpatroon is in principe geen vitaminesupplement nodig. Alleen kinderen tot vier jaar, vrouwen die zwanger willen worden, zwanger zijn of borstvoeding geven en senioren hebben een aanvulling van bepaalde vitamines nodig in de vorm van een vitaminesupplement. Voor alle anderen geldt het advies om, àls aanvulling gewenst is, te kiezen voor een multivitaminesupplement met niet meer dan de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH). Deze ADH staat vermeld op de verpakking van vitaminesupplementen.

Vitaminesupplementen bevatten industrieel geproduceerde vitamines en mineralen en soms ook andere bioactieve stoffen. Ze zijn verkrijgbaar in de vorm van:

- preparaten met één vitamine, zoals vitamine C
- combinatiesupplementen en multisupplementen waarin diverse vitamines of vitamines en mineralen zijn gecombineerd, zoals vitamine B-complex of een multivitamine met een mineralenpreparaat.

Te veel vitamines en mineralen
In sommige gevallen is overmatig gebruik van bepaalde vitamines en mineralen schadelijk. Een grote hoeveelheid vitamine A kan vergiftiging veroorzaken met symptomen als hoofdpijn, misselijkheid en duizeligheid, vermoeidheid en afwijkingen aan ogen, huid en skelet. Bij zwangere vrouwen kan teveel vitamine A zelfs schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Overmatig gebruik van vitamine D kan kalkafzettingen overal in het lichaam en bijvoorbeeld nierstenen veroorzaken. Ook een teveel aan ijzer kan schadelijk zijn.
Een teveel aan vitamines is bijna altijd het gevolg van overmatig gebruik van vitaminesupplementen. Wie een vitaminepreparaat wil gebruiken, wordt aangeraden een multivitaminepreparaat te nemen in een dosering van ongeveer de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid (ADH). Daarmee krijgt het lichaam ruim voldoende, maar niet te veel binnen.

Wel of niet doen?
Een vitaminesupplement kan absoluut geen kwaad bij normaal gebruik, en is zelfs in bepaalde situaties aan te bevelen. Een te veel aan vitamine wordt echter door voedingsdeskundigen afgeraden. Bepaalde vitaminen kunnen in grote hoeveelheden schadelijk zijn. Wie zich echter liever niet aan vitaminepillen en supplementen wil wagen, kan beter het advies van het Voedingscentrum ter harte nemen: met gezond en gevarieerde voeding ben je al een heel eind op de goede weg.

Nieuwe Europese wetgeving
Tot voor kort gold in ieder land in de EU eigen wetgeving voor supplementen. Sinds kort is er een nieuwe Europese supplementenrichtlijn waaraan uiteindelijk alle supplementen in de hele EU moeten voldoen. In deze richtlijn staat o.a. aangegeven welke vitamines en mineralen in supplementen mogen zitten. We zitten nu in een overgangsfase. Supplementen die al op de markt zijn en niet voldoen aan de richtlijn, mogen tot eind 2009 worden verkocht, maar niet geëxporteerd. Nieuwe supplementen moeten al wel voldoen aan de nieuwe Europese richtlijn. Voorlopig geldt de nieuwe richtlijn alleen voor supplementen met vitamines en mineralen en niet voor b.v. visolie en vezels.

terug naar boven 

Homeopathie en kruiden
Vaak is het niet duidelijk wat de verschillen zijn tussen homeopathie en kruidenpreparaten. Het verwarrende is dat er een overlap bestaat, te weten de plant als grondstof.

Homeopathie
Homeopathische middelen zijn gemaakt van mineralen, planten of dierlijke producten. Ruwe materialen voor de productie van homeopathische producten kunnen zowel van natuurlijke als van synthetische oorsprong zijn. Homeopathie is gebaseerd op het zogenaamde similia-principe, oftewel het gelijke wordt met het gelijkende genezen. Daarnaast is homeopathie gebaseerd op verdunningen (potentiëren genoemd). Hoe meer een stof is verdund, hoe sterker het werkt. Van koffie bijvoorbeeld, kun je slecht in slaap komen. Volgens het principe van de homeopathie, zou je koffie als slaapmiddel kunnen gebruik als je het maar sterk genoeg verdund. Bij sterke verdunningen gaat het dan b.v. over één druppeltje koffie in een zwembad vol met water.

Een homeopathisch product wordt gewoonlijk aangeduid door de wetenschappelijke naam voor de grondstof, waarbij de homeopathische verdunningsgraad of potentie wordt vermeld met bepaalde symbolen.
Bijwerkingen
Volgens de homeopathische geneeswijze is het mogelijk dat er een beginverergering van de klacht waarvoor het product wordt gebruikt optreedt. Slechts in een enkel geval wordt een waarschuwing opgenomen voor mogelijke overgevoeligheid voor een van de bestanddelen.

Raadpleeg bij twijfel altijd een huisarts of apotheker.

Meer informatie?
Meer informatie over homeopathie vindt u 
hier.

Kruidenpreparaten
Kruidengeneesmiddelen bevatten als actieve bestanddelen uitsluitend planten, delen van planten of plantenmaterialen of combinaties daarvan, in ruwe of bewerkte staat. Bewerken wil zeggen dat een kruidensubstanties een bepaalde behandeling ondergaat. Het gaat dan om extractie, destillatie, uitpersen, fractionering, zuivering, concentratie of fermentatie.

Bijwerkingen
Kruiden worden veelal geassocieerd met natuurlijk, en een geneesmiddel met chemisch. Toch is het gebruik van kruiden niet zonder risico’s; de samenstelling ervan is veel minder voorspelbaar dan van een geneesmiddel. Daarbij kunnen kruiden te hoog gedoseerd worden, en zo boven een bepaalde grens giftig zijn.

Sommige kruiden kunnen ook een sterke wisselwerking vertonen met gewone medicijnen. Sint-janskruid bijvoorbeeld, kan ervoor zorgen dat de anticonceptiepil niet meer goed werkt, met alle gevolgen van dien.

Raadpleeg bij twijfel altijd een huisarts of apotheker.

terug naar boven 

 


Twijfels of vragen over uw medicijngebruik?

Neem bij twijfel, angst, vragen of praktische problemen altijd contact op met uw huisarts of apotheker. 


Wat mag ik van mijn arts verwachten bij het voorschrijven?
De arts kan u uitleggen waarom u een bepaald medicijn krijgt. Zowel de arts als de apotheker kunnen u vertellen hoe het werkt, wat u ervan kunt verwachten en of er risico's aan verbonden zijn. Ze kunnen u bijvoorbeeld vertellen wat u moet doen als u last van bijwerkingen krijgt.

Wanneer uw arts u een nieuw medicijn voorschrijft, kiest hij voor een medicijn dat zo goed mogelijk past bij de medicijnen die u al gebruikt. Hij beoordeelt of het een goede aanvulling is op uw andere medicijnen en of de combinaties geen ongewenste wisselwerkingen geven.

Wat mag ik van mijn apotheker verwachten?
U kunt uw apotheker altijd om raad vragen wanneer u het moeilijk vindt om de adviezen op te volgen. Als u problemen heeft met het slikken, is er misschien wel een medicijn in de vorm van een drankje, oplostablet of zetpil.

Uw apotheek heeft ook allerlei hulpmiddelen voor het innemen van medicijnen. Een tablettensplijter of een verdeeldoos voor uw medicijnen kunnen erg gemakkelijk zijn.


Veelgestelde vragen over medicijngebruik

Kan ik de dosering verminderen als ik me beter voel?
Uw arts kiest zorgvuldig een medicijn en de dosering daarvan uit. Hij stemt dit ook af met de medicijnen die u al gebruikt. Het is daarom niet verstandig om zelf de dosering aan te passen. U kunt dit het beste met uw arts bespreken.

Ik voel me beter. Kan ik nu stoppen?
U kunt niet zomaar met alle medicijnen stoppen. De ziekte of klachten kunnen terugkomen of u kunt last krijgen van ontwenningsverschijnselen wanneer u stopt. Met sommige geneesmiddelen kunt u daarom beter geleidelijk stoppen. Overleg hierover met uw arts of apotheker.

Ik wil een weekje weg, mogen mijn medicijnen dan ook vakantie?
Als u met vakantie gaat, moet u niet vergeten uw medicijnen mee te nemen. Ook tijdens uw vakantie heeft u uw medicijnen gewoon nodig. Bij de apotheek kunt u een folder krijgen waarin staat waar u aan moet denken als u op reis gaat. Bijvoorbeeld dat u uw medicijnen niet onder in uw koffer moet stoppen want dan kunt u er onderweg niet bij. Ook kan het handig zijn om een geneesmiddelpaspoort in te laten vullen. Dit als u per ongeluk te weinig medicijnen heeft meegenomen en extra moet halen in het buitenland. 

Ik vind die kuur eigenlijk maar niks. Wat zal ik doen?
Als algemene regel geldt: kuur afmaken. Soms staat in de bijsluiter aangegeven of u wel of niet eerder met een kuur kunt stoppen. Lees de bijsluiter dus zorgvuldig door. Als het u niet duidelijk is of uw wel of niet eerder kunt stoppen, overleg dan altijd met uw arts of apotheker. Het kan namelijk zo zijn dat als u te vroeg stopt, uw kwaal terug komt of niet is verdwenen. 

Wat moet ik doen als het middel erger lijkt dan de kwaal?
In de bijsluiter staan alle bijwerkingen genoemd die een geneesmiddel zou kunnen veroorzaken. Hoe langer een geneesmiddel op de markt is, hoe meer bijwerkingen bekend zijn en hoe langer de lijst is. Dit houdt niet in dat alle bijwerkingen bij iedereen die het medicijn gebruikt, voorkomen. Ook verschilt van mens tot mens in welke mate de bijwerking zich openbaart.  

Iedere arts maakt een afweging bij het voorschrijven van geneesmiddel over de werking van het geneesmiddel en de mate van ongemak die het gebruik met zich mee kan brengen. Over het algemeen zal uw arts of uw apotheker u informeren over te verwachten ernstige of lastige bijwerkingen. Twijfelt u? Neem dan contact op met uw arts of apotheker.

Ik slik het liefst zo min mogelijk. Kan ik stoppen zodra ik me beter voel?
Wanneer u eerder wilt stoppen met het geneesmiddel, raadpleeg dan de bijsluiter. De werking van geneesmiddelen is verschillend. Het ene middel werkt heel snel en het andere middel moet u langere tijd slikken om optimaal te profiteren van de werkzaamheid. In de bijsluiter leest u hier meer over.

Wat doe ik met mijn ochtendmedicijnen als ik uitslaap?
Medicijnen die u meerdere keren per dag moet innemen, werken gedurende een bepaalde tijd. Zodra die tijd verstreken is, neemt u nieuwe medicatie in. Wanneer u uitslaapt en daardoor pas later uw ochtenddosering inneemt, heeft dit consequenties voor de doseringen die later die dag gepland staan. Per medicijn kunnen die consequenties verschillend zijn. Bespreek dit met uw apotheker.

Ik vergeet wel eens een pil. Is dat erg?
Ja. In het algemeen kan gesteld worden dat doseringen van medicijnen zodanig zijn afgesteld dat een optimale werking gegarandeerd is. Het is daarom belangrijk dat u geneesmiddelen consequent inneemt. Afwijkingen van de doseringen (door pillen te vergeten of bewust over te slaan) tasten de optimale werkzaamheid aan. Per medicijn kan de consequentie daarvan verschillend zijn. Sommige medicijnen verliezen hun hele werking, andere slechts een gedeelte. Raadpleeg de bijsluiter of bespreek het met uw arts of apotheker. Er zijn veel hulpmiddeltjes ontwikkeld die het u gemakkelijk maken om er aan te denken uw medicijnen in te nemen. Uw arts of apotheker kunnen u daarover adviseren.

Terug naar boven

NZG Algemeen Informatie

NZG Nieuwsoverzicht Algemeen