NZG Mijn behandeling/zorg

Als u zorg of (medische) behandeling nodig heeft, dan heeft u misschien allerlei vragen daarover. Kies hieronder een van de vragen die het beste past bij uw situatie.

> Moet een zorgverlener mij helpen?
> Moet een zorgverlener alle hulp bieden die ik wil?
> Wat mag een zorgverlener van mij verwachten?
> Mag ik behandeling, zorg of medicijnen weigeren?
> Welke informatie moet ik krijgen?
> Moet ik toestemming geven voor een behandeling of zorg?
> Hoe weet ik of de zorgverlener deskundig is?
> Hoe zit het met indicaties?
> Wie beslist welke hulp ik moet krijgen?
> Aan welke eisen moet de behandeling of zorg voldoen?
> Ik heb een andere vraag over mijn (recht op) behandeling/zorg

Moet een zorgverlener mij helpen?
Als u zorg nodig heeft, moet een zorgverlener u helpen. Dat is zijn plicht. Hij moet op z'n minst noodhulp bieden. Dit is hulp voor als uw gezondheid direct in gevaar is. De zorgverlener moet u goede zorg bieden. Hier zijn regels voor. Deze staan in wetten (vooral de Kwaliteitswet, de WGBO en de Wet BIG) en voorschriften.

De zorgverlener spreekt met u af wat hij gaat doen. Deze afspraken staan in uw zorg- of behandelplan. Daarbij geldt: afspraak is afspraak. Spreekt de zorgverlener iets af over bijvoorbeeld een therapie of een bezoek? Dan moet hij dat ook doen.

Soms heeft een zorgverlener geen tijd om u te helpen. Of hij heeft niet de goede deskundigheid. Dan moet hij regelen dat iemand anders u helpt. Zo snel mogelijk. En kan een zorgverlener zijn afspraak niet kan nakomen? Dan moet hij u dat snel laten weten. Hij moet daarna een nieuwe afspraak met u maken.

Terug naar boven

Moet een zorgverlener alle hulp bieden die ik wil?
Een goede zorgverlener houdt rekening met uw wensen. Maar hij hoeft niet alle hulp te bieden. Hij moet u wel de zorg bieden die noodzakelijk is. En de zorg die is afgesproken en die hij ook goed kan leveren.

De zorgverlener kan bijvoorbeeld beslissen dat fysiotherapie voor u geen nut heeft. Terwijl u zelf wel fysiotherapie wilt. Of hij schrijft een ander medicijn voor dan u wilt. Omdat hij vindt dat dat medicijn beter is.

Wil de zorgverlener u bepaalde hulp niet bieden? Dan moet hij wel aan u vertellen waarom. U mag hem ook vragen om dit op te schrijven. Bent u het niet eens met zijn beslissing? Dan kunt u om een andere mening vragen. Dit heet een second opinion.

Terug naar boven

Wat mag een zorgverlener van mij verwachten?
Een zorgverlener zal altijd iets van u verwachten. Sommige dingen verwacht hij van iedere cliënt. En soms verwacht hij van u iets extra's, wat hij niet van iedereen verwacht.
Zorgverleners verwachten een aantal dingen van cliënten:

  • U moet de informatie geven die de zorgverlener nodig heeft.
  • U moet meewerken als u zorg krijgt.
  • U moet voor de zorg betalen. Meestal doet u dat via uw zorgverzekering.

Uw zorgverlener mag van u iets extra's verwachten. Dat zijn altijd dingen die bij u of uw persoonlijke situatie passen. En de zorgverlener moet een goede reden hebben om van u iets extra's te vragen.

Voorbeelden van goede redenen:

  • De zorg heeft dan meer effect. Het helpt beter.
  • De zorgverlener kan de zorg dan beter uitvoeren.
  • Er is dan geen overlast of gevaar voor u. Of voor uw medecliënten en de zorgverlener.
  • Er komt dan meer duidelijkheid over wie de zorg moet betalen.

De zorgverlener moet aan u uitleggen wat hij precies van u verwacht en waarom hij dat van u verwacht.

Bent u het niet eens met wat de zorgverlener van u verwacht? Dan moet de zorgverlener samen met u bekijken of er een oplossing is.

Als u niet goed meewerkt, mag de zorgverlener de zorg uiteindelijk stopzetten. Maar dat gebeurt niet zo snel. De zorgverlener moet altijd heel goed bekijken wat belangrijk is voor u en voor uw gezondheid.

Doet u niet wat de zorgverlener van u verwacht? Dan mag hij de zorg aan u stopzetten. Maar alleen als dat niet gevaarlijk voor u is.

Terug naar boven

Mag ik behandeling, zorg of medicijnen weigeren?
U mag een behandeling, zorg of medicijnen weigeren. Ook als u eerst wel heeft gezegd dat u het wilt. Vertel dit wel aan uw zorgverlener. En doe dit op tijd. Anders mag de zorgverlener u hiervoor laten betalen. Vertelt u het niet aan uw zorgverlener? Dan verwacht hij dat u meewerkt aan de behandeling. Bijvoorbeeld door adviezen op te volgen.
In principe moet u altijd toestemming geven voor zorg of behandeling. Dat is zo omdat u zelf mag beslissen. Dat is uw recht. Hierbij hoort ook dat u mag weigeren. Ook al heeft u eerst wel toestemming gegeven.

De zorgverlener moet u wel vertellen wat de gevolgen zijn van uw besluit. Het kan zijn dat u besluit te stoppen terwijl dit gevaarlijk voor u is. Dan moet hij dat heel duidelijk zeggen. U moet namelijk heel zeker zijn van uw besluit. En daarom moet u genoeg informatie krijgen. Maar uiteindelijk bent u degene die de keuze maakt om te stoppen.

Wilt u een behandeling of zorg afzeggen? Dat wil niet zeggen dat u daarna niets meer met de zorgverlener te maken heeft. Denk bijvoorbeeld aan chemotherapie na een borstsparende operatie. Iemand kan besluiten om de chemotherapie te stoppen. Maar diegene kan daarna nog wel te maken hebben met de arts, voor andere behandelingen.

De zorgverlener moet uw beslissing respecteren. Zijn er behandelingen die u echt niet wilt? Dan is het goed om dit op te schrijven. Dit heet een wilsbeschikking.

Terug naar boven

Welke informatie moet ik krijgen?
Om een goed besluit te nemen heeft u informatie nodig. Bijvoorbeeld over de voors en tegens van een behandeling. U heeft recht op deze informatie. Dit heet ‘informed-consent'.

Stel, u krijgt een neusoperatie. U moet dan wel weten dat u misschien daarna niet goed meer kunt ruiken. Als u dat niet weet, kunt u niet goed afwegen of u de operatie wilt. U heeft ook recht op praktische informatie. Bijvoorbeeld een goede uitleg over hoe en wanneer u een medicijn moet slikken.

Iedereen heeft recht op informatie over hoe het met zijn gezondheid is. Maar ook over de onderzoeken en de uitkomsten hiervan. En over de mogelijke behandelingen en de belangrijkste risico's daarvan.

Is er een kans is dat er iets mis gaat (risico's), of is er echt iets misgegaan (fout of complicatie)? Dan heeft de zorgverlener een extra informatieplicht. Dit geldt ook als de risico's klein zijn maar de gevolgen voor u heel groot kunnen zijn. Bijvoorbeeld bij een cosmetische ingreep.

Aan welke eisen moet de informatie voldoen?
De informatie die u krijgt, moet passen bij uw situatie. U moet de informatie kunnen begrijpen. Als u dat wilt, kan de zorgverlener de informatie voor u opschrijven.

Terug naar boven

Moet ik toestemming geven voor een behandeling of zorg?
U moet meestal toestemming geven voor zorg of een behandeling. U mag niet worden behandeld als u dat niet wilt. Om te kunnen beslissen of u een behandeling wilt, heeft u genoeg informatie nodig. Dit heet ‘informed consent'.

Er zijn een paar uitzonderingen. De zorgverlener hoeft u niet altijd speciaal toestemming te vragen. Bijvoorbeeld bij ‘normale' zaken, zoals bloeddruk meten. Werkt u gewoon mee en zegt u niet dat u het niet wilt? Dan mag de zorgverlener ervan uitgaan dat u het goed vindt.

Het kan ook zijn dat u zelf geen toestemming kunt geven. Bijvoorbeeld: u bent bewusteloos en u moet meteen geholpen worden. De zorgverlener moet dan wel proberen te overleggen met iemand die namens u kan spreken. Hij zal ook achteraf toestemming aan u vragen. Meestal legt hij na afloop dan uit wat hij heeft gedaan en waarom.

In speciale gevallen mag een zorgverlener u dwingen. Hij heeft dan niet uw toestemming nodig om iets te doen.

Terug naar boven

Hoe weet ik of de zorgverlener deskundig is?
U wilt zekerheid hebben of degene die u helpt ook de juiste opleiding, kennis en vaardigheden heeft. U wilt weten of hij mag doen, wat hij doet. Dit wordt wel de bevoegdheid en bekwaamheid van een zorgverlener genoemd. Elke zorgverlener moet voor zichzelf nagaan of hij bevoegd en bekwaam is om bepaalde zorg te geven. U mag hem daar ook naar vragen.

Bevoegdheid
De bevoegdheid hangt samen met opleiding of vergunning. Vaak is dat ook wettelijk geregeld. Elke zorgverlener die in Nederland werkzaam is, dient op de hoogte te zijn van de (soms wettelijk vastgelegde) regels en eisen die zijn beroepsvereniging of wetenschappelijke vereniging heeft vastgelegd. Dat heet de professionele standaard. Hij moet deze professionele standaard volgen en er aan kunnen voldoen.

De Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG) is bedoeld om u tegen ondeskundig handelen van zorgverleners te beschermen.

Bekwaamheid
De bekwaamheid van een zorgverlener hangt samen met specifieke (bij)scholingen en ervaring in de praktijk. Elke zorgverlener heeft de plicht om zich bij een specifieke handeling af te vragen of hij voldoende bekwaam is. Is hij dat niet, dan hoort hij de zorg over te dragen of u te verwijzen. De Inspectie stelt tegenwoordig ook eisen aan de ‘bekwaamheid' van een ziekenhuis. Als een ziekenhuis bepaalde operaties te weinig uitvoert, mag het deze niet meer doen.

Terug naar boven

Hoe zit het met indicaties?
U heeft recht op bepaalde zorg als deze volgens een indicatiesteller nodig is. Dat wordt een indicatie (zorgbehoefte) genoemd. Deze indicatie wordt gesteld door een instantie die zelf niet de zorg geeft. Vaak is dat het CIZ (Centrum Indicatiestelling Zorg). Als er geen indicatie is, zal het verkrijgen van de gewenste zorg of behandeling moeilijk zijn. Zonder indicatie is de vergoeding ook niet geregeld.

Bent u het niet eens met de gestelde indicatie, dan kunt u om herindicatie vragen. Degene die de indicatie stelt, moet u informeren over de mogelijkheden hiervoor.

Bij (medische) behandeling is de indicatie eigenlijk ‘verpakt' in de diagnose. Als de arts zegt dat u een bepaalde kwaal of ziekte heeft, volgt daaruit dat u ook een passende behandeling moet krijgen. Bent u het niet eens met de diagnose of de voorgestelde behandeling, dan kunt u eventueel om een tweede mening (second opinion) vragen.

Terug naar boven

Wie beslist welke hulp ik moet krijgen?
Uw zorgverlener bekijkt eerst wat er met u aan de hand is. Daarna beslist hij welke zorg u moet krijgen. Hij vertelt u bijvoorbeeld welke behandeling het beste voor u is. Of welke medicijnen u moet slikken. Hij legt ook uit waarom. Of u doet wat hij zegt, mag u zelf weten. U moet namelijk toestemming geven voor de behandeling.

Wilt u zelf een behandeling maar vindt de zorgverlener die niet nodig? Dan hoeft hij u deze niet te geven.

Soms beslist een organisatie, bijvoorbeeld het Centrum Indicatiestelling Zorg, welke zorg u moet krijgen. Dit heet de indicatiestelling. U krijgt dan bijvoorbeeld elke week 3 uur hulp in het huishouden. U beslist samen met de zorgverlener wat hij elke week precies doet.

Terug naar boven

Aan welke eisen moet de behandeling of zorg voldoen?
U moet goede zorg krijgen. Dat staat in de wet. Bijvoorbeeld de WGBO (Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst) en de Kwaliteitswet Zorginstellingen. Goede zorg moet aan een aantal algemene eisen voldoen. Dit zijn bijvoorbeeld:

  • Een zorgverlener moet de juiste diagnose stellen.
  • Welke zorg u nodig heeft moet goed worden ingeschat.
  • U moet een passende behandeling en zorg krijgen.
  • De behandeling of zorg moet goed worden uitgevoerd.
  • Er moeten goede materialen worden gebruikt.
  • Als uw zorgverlener er niet is moet waarneming en vervanging goed geregeld zijn.
  • De zorgverleners moeten hun zaken goed op orde hebben.
  • Zorgverleners moeten goed met u omgaan.

Naast de algemene eisen zijn er ook speciale eisen. Deze gelden speciaal voor de zorg of behandeling die u krijgt. Dit staat in uw behandelplan of zorgplan. De zorgverlener en de zorgaanbieder moeten u vertellen wat u van hen mag verwachten.

Terug naar boven

Ik heb een andere vraag over mijn (recht op) behandeling / zorg
Bespreek uw vraag met de zorgverlener waarmee u op dit moment contact heeft, bijvoorbeeld de (huis)arts, de persoonlijk begeleider, de verzorgende. Uw zorgverlener kent u en uw situatie vaak het beste. Bij het antwoord op uw vraag kan hij daar rekening mee houden. U kunt uw vraag ook voorleggen aan een van de volgende instanties:

  • een voorlichtingscentrum voor cliënten bij de zorginstelling
  • de cliëntenvertrouwenspersoon of klachtenfunctionaris bij deze zorginstelling
  • een patiëntenorganisatie
  • de afdeling Informatie en Klachtenopvang van Zorgbelang.

Zij kunnen uw vraag beantwoorden of weten waar u voor een antwoord terecht kunt.

Terug naar boven

 

NZG Algemeen Informatie

NZG Nieuwsoverzicht Algemeen