NZG Wet op de orgaandonatie

Orgaandonatie is geregeld in de Wet op de orgaandonatie. In deze wet staan de regels voor donoren, familie, nabestaanden en artsen. De wet is er ook voor bedoeld om het aantal donaties te vergroten. Dit gebeurt bijvoorbeeld door het centraal registreren van donoren in het Donorregister. Wie de beschikbare organen ontvangt, is ook geregeld in de wet.

Regels voor donoren, familie en nabestaanden
Voor orgaandonatie geldt een volledig toestemmingssysteem. Dat betekent dat u zelf of uw nabestaanden over donatie beslissen. Als u heeft laten vastleggen dat u donor wilt zijn, kunnen uw nabestaanden alleen bij heel zwaarwegende redenen (of bij kinderen onder 16 jaar) de donatie tegenhouden.

Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen geen keuze in het Donorregister laten vastleggen. De arts vraagt in dat geval toestemming aan de ouder(s) of voogd. Bij verschil van mening tussen de ouders of voogd is donatie niet mogelijk.

Regels voor artsen
Als iemand overlijdt die eventueel geschikt is als donor, kijkt de arts in het Donorregister of deze persoon geregistreerd staat. Als de overledene geregistreerd staat als donor of als de familie toestemming geeft, kan de donatieprocedure verder gaan.

Donorregister
In het Donorregister staat wie wel of niet donor wil zijn. U kunt hier ook aangeven wat uw wensen zijn voor orgaandonatie of weefseldonatie. Bijvoorbeeld of uw nabestaanden beslissen in plaats van uzelf, of dat u bepaalde organen niet wilt afstaan. Als u geen keuze laat vastleggen, is de keuze altijd aan uw nabestaanden.

Voor informatie over het aantal donorregistraties kunt u terecht bij de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS). Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) beschikt niet over deze gegevens.

Toewijzing organen
In de Wet op de orgaandonatie (WOD) staat hoe het orgaancentrum een ontvanger mag aanwijzen voor een beschikbaar gekomen donororgaan of donorweefsel. De selectie moet plaatsvinden op basis van vastgestelde medische criteria. De belangrijkste zijn:

  • de bloedgroep en weefselovereenkomst van de donor en ontvanger;
  • de lengte en het gewicht van de donor en ontvanger bij transplantatie van hart, longen en lever;
  • de medische urgentie.

Staan er voor een beschikbaar gekomen orgaan 2 'gelijkwaardige' patiënten op de wachtlijst, dan geeft de wachttijd uitsluitsel. Omdat vitale organen buiten het lichaam beperkt houdbaar zijn, kunnen praktische aspecten zoals afstand, beschikbare tijd en mogelijkheden voor transplantatie hierbij ook een rol spelen.

Bezwaar tegen wetenschappelijk onderzoek
Het is mogelijk dat een orgaan of weefsel na uitname voor donatie toch niet geschikt is voor transplantatie. In dat geval mag het worden gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek dat gericht is op kennis over transplantatie. Bijvoorbeeld voor microscopisch onderzoek naar de samenstelling van het orgaan.

Als u zich laat registreren als donor geeft u in principe toestemming om dat orgaan of weefsel te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek gericht op transplantatie. U kunt hiertegen bezwaar aantekenen. Dit kunt u doen met het formulier 'Bezwaar tegen wetenschappelijk onderzoek'. U kunt het formulier downloaden van de website donorregister.nl of aanvragen via de Informatielijn Donorvoorlichting van de NTS.

Orgaanhandel
De handel in organen is verboden. Transplantatie kan alleen in academische ziekenhuizen plaatsvinden. Zij registreren de herkomst van elk orgaan, van wie het is en wie het orgaan ontvangt.

Meer informatie over orgaandonatie en weefseldonatie en donorregistratie vindt u op de website donorvoorlichting.nl.

Bron: Rijksoverheid

NZG Algemeen Informatie

NZG Nieuwsoverzicht Algemeen