NZG Longontsteking

Longontsteking of pneumonie is een ontsteking van de longblaasjes (alveoli) en het omringende weefsel, vaak veroorzaakt door een infectie. Indien beide longen zijn ontstoken is er sprake van een dubbele of bilaterale longontsteking.

Bij longontsteking raken sommige van de longblaasjes ontstoken en gevuld met witte bloedlichaampjes en vocht. Hierdoor kan er minder zuurstof door de wand van de longblaasje het bloed in. Meestal is slechts een deel van één long aangedaan, maar soms treft longontsteking beide longen en is dan levensbedreigend.

Inhoud
Oorzaken
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling

Oorzaken
De oorzaak is vaak een bacteriële infectie, maar ook virussen, protozoa en schimmels kunnen een ontsteking veroorzaken. Minder vaak is het inademen van bepaalde stoffen, zoals chemicaliën, of braaksel de oorzaak.

Risicogroepen
Longontsteking komt veel voor. Elke huisarts (met gemiddeld 2000 patiënten) ziet tien tot twintig patiënten per jaar met een longontsteking. Daarvan verwijst hij 5-10 procent door naar de specialist wegens een ernstig verloop.

Longontsteking was vroeger een belangrijke doodsoorzaak bij jongvolwassenen, maar de meeste mensen herstellen tegenwoordig dankzij antibiotica. Longontsteking kan echter fataal zijn bij ouderen en mensen die al ziek zijn en leidt tot bijna 6500 doden per jaar. Wereldwijd is longontsteking na hart- en vaatziekten en een hersenbloeding of infarct (beroerte) de derde doodsoorzaak van alle ziekten.

Sommige vormen van longontsteking worden steeds moeilijker te behandelen door de toenemende resistentie van de ziekteverwekkers tegen antibiotica. Hierdoor is longontsteking de meest voorkomende fatale ziekenhuisinfectie.

Kinderen, ouderen en mensen die ernstig of chronisch ziek zijn, zoals bij diabetes, hebben de grootste kans op longontsteking, evenals degenen met een verzwakt immuunsysteem, zoals bij een Hiv-infectie of aids. Verminderde immuniteit kan ook optreden bij behandeling met een immunosuppressivum, een geneesmiddel dat de werking van het afweersysteem remt, of bij chemotherapie. Mensen die roken, zwaar drinken of ondervoed zijn, hebben een grotere kans op longontsteking.

Verschijnselen
Bij bacteriële longontsteking ontwikkelen zich meestal al na enkele uren ernstige symptomen. Hiertoe behoren:

  • hoest, soms met roestkleurig of bloederig slijm;
  • pijn op de borst die erger wordt bij het inademen;
  • kortademigheid in rust;
  • hoge koorts, koude rillingen, delirium of verwardheid.

Welke complicaties kunnen er optreden?
De ontsteking kan zich van de longblaasjes naar het longvlies verspreiden, waardoor pleuritis (borstvliesontsteking) ontstaat. Er kan zich vocht tussen de beide vliezen van de pleura (longvliezen) ophopen, waardoor de long wordt ingedrukt en de ademhaling bemoeilijkt wordt.

In ernstige gevallen kunnen de ziekteverwekkers in de bloedsomloop komen, wat tot bloedvergiftiging (sepsis) leidt. Bij jonge kinderen, ouderen of mensen met een verzwakt immuunsysteem kan de ontsteking zich veel verder in de longen verspreiden en ademhalingsinsufficiëntie (ernstig tekort aan zuurstof en/of overmaat aan kooldioxyde in het bloed) veroorzaken.

Diagnose
De diagnose wordt gewoonlijk gesteld op grond van de ziekteverschijnselen, de bevindingen bij lichamelijk onderzoek (onder andere met stethoscoop) en het röntgenonderzoek van de borstkas. Als men slijm ophoest, wordt een monster hiervan in het laboratorium onderzocht op bacteriën en getest op gevoeligheid voor bepaalde medicijnen.

Behandeling
Een lichte longontsteking wordt gewoonlijk thuis behandeld. Pijn en de koorts kunnen met pijnstillers (Analgetica) afnemen. Pijnbestrijding is essentieel om doorademen en ophoesten te bevorderen. Als een bacterie de oorzaak is, wordt een antibioticum voorgeschreven. Bij virale longontsteking is meestal geen medicijn nodig.

Bij ernstige longontsteking door een bacterie of een schimmel en bij kinderen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem kan ziekenhuisopname noodzakelijk zijn. De medicatie is in deze gevallen dezelfde, behalve dat deze intraveneus (via een infuus) zal worden gegeven. Als het goed gaat, kan die behandeling na een paar dagen worden omgezet in een orale vorm (waarbij men capsules slikt). Ernstige longontsteking die door een virus is veroorzaakt, zoals het waterpokkenvirus, varicella zoster, kan worden behandeld met intraveneus aciclovir (zie Antivirale middelen).

Als het zuurstofgehalte van het bloed laag is of als men het benauwd heeft, wordt zuurstof door een masker toegediend. Soms is het nodig om op de intensive care mechanische beademing te geven. In het ziekenhuis kan ook Revalidatiegeneeskundige behandeling worden gegeven om het slijm in de borst los te maken.

Terug

Bron: Wikipedia / Kiesbeter.nl

NZG Medisch Informatie

NZG Nieuwsoverzicht Medisch