NZG Glaucoom

Glaucoom is een oogziekte waarbij de zenuwvezels van de oogzenuw geleidelijk aan verloren gaan. Deze oogzenuwvezels leiden het beeld dat het oog vormt naar de hersenen, waar men zich bewust wordt van wat het oog ziet. Door het verloren gaan van de oogzenuwvezels ontstaan blinde vlekken (gezichtsvelddefecten) in het beeld. Als er verlies van oogzenuwvezels optreedt, kan de oogarts dat zien omdat de oogzenuw er geleidelijk anders gaat uitzien (de oogzenuw wordt uitgehold: 'geëxcaveerd').

Als de ziekte niet of onvoldoende wordt behandeld zullen de gezichtsvelddefecten groter worden en kan in een laat stadium ook het scherpe zien worden aangetast.

Inhoud
Oorzaken
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling

Oorzaken
Het mechanisme dat bij glaucoom leidt tot de aantasting van de oogzenuw, is nog steeds niet tot in alle details bekend. Wel zijn er veel factoren bekend die de kans op optreden van glaucoom aanzienlijk verhogen (risicofactoren):

  • Verhoogde oogdruk:
    Dit is veruit de belangrijkste risicofactor. Een statistisch normale oogdruk ligt tussen de 11 en 21 mmHg. Hoe hoger de oogdruk, hoe groter de kans op glaucoom. Echter, het grootste deel van de mensen met een oogdruk boven de 21 mmHg zal geen glaucoom krijgen.
  • Glaucoom in de familie:
    Als glaucoom voorkomt bij iemands naaste (1e en 2e graads-) familieleden, is de kans op glaucoom bijna 10 maal hoger dan voor iemand zonder glaucoom in de familie.
  • Hoge leeftijd:
    Op hoge leeftijd komt glaucoom veel vaker voor (4 procent van de mensen ouder dan 80 jaar heeft glaucoom).
  • Sterke bij- of verziendheid.
  • Negroïde mensen hebben vaker glaucoom.
  • Afwijkingen van de bloedvaten bij of in het oog.

Verschijnselen
De klachten van glaucoom zijn afhankelijk van het type glaucoom. Vooral de afwezigheid van pijnklachten bij chronische glaucoom moet hierbij benadrukt worden. Dit in tegenstelling tot acute glaucoom.

Chronische glaucoom hoeft in het begin geen klachten te geven omdat de aandoening begint met afwijkingen in het gezichtsveld. Zoals je hebt kunnen lezen bij het ontstaan van glaucoom, begint een vermindering van het gezichtsveld vaak aan de uiterste zijden. Je merkt het echter pas op als het gezichtsveld drastisch kleiner wordt.

Bij acute glaucoom treden er echter in korte tijd duidelijke klachten op. De meest voorkomende klachten worden hieronder opgesomd. Onderstaande symptomen komen voor bij acuut glaucoom, maar kunnen ook horen bij andere aandoeningen.

  • Heftige pijn in en rondom het oog (meestal in één oog)
  • Rode ogen
  • Doffe oogpijn
  • Harde en gevoelige oogbol
  • Wazig zien
  • Snelle afname van gezichtsvermogen
  • Soms misselijkheid, braken en buikpijn
  • Pupilvergroting
  • Melkachtig aanzien van het oog
  • Hoofdpijn
  • Vermoeidheid en lusteloosheid
  • Soms ook lichte benauwdheid.

Diagnose
Het zou ideaal zijn als iedereen ouder dan 40 jaar op glaucoom zou kunnen worden gescreend. Als bij het onderzoek echter alleen de oogdruk wordt gemeten, worden lang niet alle glaucoompatiënten ontdekt. Zoals uit de lijst van risicofactoren al blijkt, spelen er bij glaucoom veel meer factoren dan de oogdruk alleen. Daarom moet er naast het meten van de oogdruk ook naar de oogzenuw gekeken worden en zo nodig een gezichtsveldonderzoek worden verricht. Als er na dit onderzoek een verdenking is op glaucoom, bepaalt de oogarts samen met de patiënt hoe de patiënt behandeld wordt. Een glaucoompatiënt dient levenslang gecontroleerd te worden.

Behandeling
Op dit moment is de enige bewezen therapie voor glaucoom het verlagen van de oogdruk. Indien de oogdruk voldoende verlaagd wordt, kan een verdere toename van gezichtsveld- defecten meestal worden voorkómen. Echter reeds aanwezige gezichtsvelddefecten kan men niet meer ongedaan maken. Daarom is het belangrijk dat glaucoom in een zo vroeg mogelijk stadium wordt ontdekt.

Toch worden niet alle mensen met een verhoogde oogdruk behandeld. Er zijn namelijk mensen met een (matig) verhoogde oogdruk die hierdoor geen schade aan de oogzenuw oplopen. Deze mensen hebben geen glaucoom maar oculaire hypertensie. Een behandeling is dan overbodig, een goede controle is echter wel geboden. Afhankelijk van de aanwezigheid van andere risicofactoren voor glaucoom, zal de oogarts met u bespreken hoe vaak controle van de oogdruk nodig is.

Aan de andere kant zijn er ook mensen met een normale oogdruk (< 22 mmHg) die wèl schade aan de oogzenuw hebben. Deze mensen hebben dus glaucoom en dienen behandeld te worden (normale druk glaucoom). Als men gaat behandelen wordt meestal eerst gekozen voor behandeling met oogdruppels.

Wanneer tenslotte oogdruppels, tabletten, eventueel een laserbehandeling en een trabeculectomie er onvoldoende in slagen om de oogdruk zodanig te verlagen dat de gezichtsvelddefecten stabiel blijven, kan ook nog gekozen worden voor een glaucoomimplant. Hierbij wordt eveneens operatief een extra afvoermogelijkheid gemaakt, waarbij tevens in enige mate de grootte van de afvoer tevoren kan worden bepaald.

Terug

Bron: Ziekenhuis.nl / Gezondheidsplein.nl

NZG Medisch Informatie

NZG Nieuwsoverzicht Medisch