NZG Manie

Een manie is een ernstige stemmingsstoornis die wordt gekenmerkt door heftige gemoedsbewegingen. Ze gaat gepaard met overmatige vreugde, boosheid, hyperactiviteit en impulsiviteit en een sterke ongeremdheid in tal van psychische functies. Een manie is gewoonlijk een uiting van een bipolaire stoornis. Een lichte vorm van manie wordt hypomanie genoemd.

Iemand in een manische toestand gedraagt zich sterk naar buiten gericht. Men uit zich wisselend uitgesproken opgewekt of erg prikkelbaar, is zeer ongeduldig en wordt snel boos. In ernstige gevallen kan er sprake zijn van hallucinaties of wanen. Bij vrijwel iedere lijder ontstaan er vroeg of laat conflicten met de omgeving.

Inhoud
Oorzaken
Verschijnselen
Diagnose
Behandeling

Oorzaken
Het is niet mogelijk één oorzaak aan te geven van een depressie of manie. Bijna altijd gaat het om een combinatie van oorzaken.

Er kan sprake zijn van een psychische oorzaak. Hoe iemand reageert op een situatie hangt af van zijn of haar karakter. Hoe sterk is iemands persoonlijkheid? Daarnaast is er ook een sociale oorzaak. Er kunnen zich veel gebeurtenissen voor doen in het leven van één persoon, bijvoorbeeld echtscheiding of verlies van dierbaren.

Soms ontstaat er een depressie of een manie zonder duidelijke aanleiding. Men spreekt dan van een biologische oorzaak. Dit komt door erfelijke belasting. Zoals gezegd gaat het bij de meeste mensen bij het ontstaan van hun ziekte om een combinatie van oorzaken die zowel psychosociaal, als biologische van aard zijn.

Verschijnselen
Een manische episode is een stemmingsstoornis gekenmerkt door minstens één week van abnormale en voortdurende verhoogde, expansieve of prikkelbare stemming, en minstens drie van volgende kenmerken:

  • overdreven vergroot gevoel van eigenwaarde
  • afgenomen behoefte aan slaap
  • toegenomen spraakzaamheid
  • gedachtevlucht
  • verhoogde afleidbaarheid
  • toegenomen activiteit en opwinding
  • overmatig bezig zijn met aangename activiteiten

Diagnose
Het kan zowel voor de persoon zelf als voor de (huis)arts lastig zijn om een manisch-depressieve stoornis te herkennen. Tijdens een manie voelt iemand zich over het algemeen prima en heeft hij niet het idee ziek te zijn. De verschijnselen kunnen ook zo mild zijn, dat de persoon zelf en direct betrokkenen niet in de gaten hebben dat er sprake is van een ziekte.

Vaak wordt de diagnose uiteindelijk gesteld in een crisissituatie; tijdens een manische periode. Een psychiater kan aan de hand van de verschijnselen vaststellen of, en in welke mate iemand manisch is. Naast een psychiatrisch onderzoek vindt altijd lichamelijk en bloedonderzoek plaats om eventuele lichamelijke oorzaken uit te sluiten.

Het verhaal van de partner en/of naaste familie is belangrijk om het beeld compleet te maken, ook om vast te stellen of de stoornis in de familie voorkomt.

Behandeling
Tijdens een manische of depressieve periode is de behandeling gericht op het zo snel mogelijk wegnemen of verminderen van depressieve of manische verschijnselen. Door medicijnen te gebruiken en voldoende rust en structuur in te bouwen nemen de depressieve of manische verschijnselen meestal snel af.
Het van groot belang dat iemand kennis opbouwt over de verschijnselen van een manisch-depressieve stoornis en die bij zichzelf leert herkennen.

Psycho-educatie, zelfzorg (ook wel selfmanagement genoemd), psychotherapie en andere therapieën hebben tot doel dat iemand leert leven met de aandoening en zo min mogelijk kans loopt opnieuw manisch of depressief te worden. Hulp en steun van anderen zijn daarbij onontbeerlijk.

Terug

Bron: BTSG / Eenhandreiking.nl / Wikipedia

NZG Medisch Informatie

NZG Nieuwsoverzicht Medisch