Nuchter zijn voor een operatie of bloedonderzoek: waarom?
Lig je binnenkort op de operatietafel of moet je bloed laten prikken? Grote kans dat je van je arts te horen krijgt dat je daarvoor nuchter moet blijven. Maar waarom eigenlijk? Is dat echt nodig, en wat gebeurt er als je tóch iets eet of drinkt? In dit artikel leggen we uit wat ‘nuchter zijn’ precies betekent, waarom het cruciaal is bij medische ingrepen en welke risico’s je loopt als je met een volle buik wordt geopereerd of geprikt.
Wat betekent ‘nuchter zijn’ precies?
Nuchter zijn houdt in dat je voorafgaand aan een medische ingreep of bloedonderzoek niets eet en alleen water drinkt. Vaak geldt dit voor een periode van 6 tot 8 uur vóór de afspraak. Voor sommige onderzoeken mag je zelfs geen koffie of kauwgom drinken of kauwen. Medicatie gebruiken is vaak geen probleem, maar je kunt hier voor de zekerheid naar vragen.
Nuchter voor een operatie
Voor een operatie krijg je meestal een narcose of verdoving. Die vertraagt de werking van je maag en darmen. Als je net gegeten hebt, blijft voedsel daardoor langer in je maag. Dit vergroot het risico dat je tijdens de ingreep gaat braken en de inhoud van je maag in je luchtwegen terechtkomt. Dat kan leiden tot ernstige complicaties zoals een longontsteking of ademhalingsproblemen.
Volgens de laatste richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie is het veilig om tot twee uur van tevoren heldere vloeistoffen te drinken (zoals water, thee zonder melk of heldere appelsap), maar voedsel moet je minimaal zes uur laten staan.
Nuchter bij bloedonderzoek
Voor bepaalde bloedtesten, zoals bloedsuiker- of cholesterolbepalingen, is nuchter zijn belangrijk voor een betrouwbare uitslag. Eten of drinken beïnvloedt de bloedwaarden, waardoor je arts een vertekend beeld kan krijgen van je gezondheid. Voor een nuchtere glucosemeting of lipidenprofiel is het daarom essentieel om minimaal 8 uur voor het bloedonderzoek niet te eten. Vaak betekent dit vanaf bedtijd tot bloedprikken – veelal rond 8.00 uur ’s ochtends – geen voedsel.
Onderzoekers van het Amsterdam UMC benadrukken dat steeds meer bloedtesten nuchter afgenomen worden om te komen tot betere preventieve zorg.
