Rechtbank Amsterdam: mantelzorger moet ondersteund worden vanuit Wmo

De gemeente wil mantelzorgers alleen ondersteunen op het moment dat zij overbelast zijn of dreigen te raken. Maar in een zaak die Cliëntenbelang Amsterdam recent aanspande, oordeelde de rechter anders. Volgens de rechtbank Amsterdam is de gemeente verplicht om mantelzorgers te ondersteunen, ook in situaties waarin de mantelzorger om andere, bijvoorbeeld financiële, redenen de mantelzorgtaken niet meer kan verrichten. Dat meldt Platform Mantelzorg Amsterdam.

Cliëntenbelang kwam op voor de belangen van een mantelzorger van een dochter met een psychische beperking. Moeder en dochter wonen 17 kilometer uit elkaar en moeder biedt op onverwachte momenten mantelzorg (kan ook ’s avonds of ’s nachts zijn). Moeder heeft een bijstandsuitkering en kan de reiskosten niet betalen.

Cliëntenbelang wees de gemeente op de verplichting (compensatieplicht) om mantelzorgers te ondersteunen. Maar de gemeente wilde geen reiskostenvergoeding geven, omdat zij vond dat de dochter deze kosten moest betalen. Ook vond de gemeente dat een mantelzorger volgens de Wmo-verordening geen vergoeding kon krijgen. Omdat Cliëntenbelang bot ving bij de gemeente, is de zaak via advocaat Matthijs Vermaat aan de rechter voorgelegd.

De rechtbank is met Cliëntenbelang eens en zegt dat de compensatieplicht ook voor mantelzorgers geldt die niet overbelast zijn. “De Wmo biedt de mogelijkheid om aan mantelzorgers onder omstandigheden een voorziening te bieden (…) en niet kan volstaan met het enkel in kaart brengen van de medische omstandigheden van een cliënt.”

De gemeente moet van de rechtbank opnieuw onderzoek doen naar de persoonlijke (financiële) situatie van de moeder en (indien nodig) een voorziening verstrekken waardoor moeder aan haar dochter mantelzorg kan geven. De gemeente kan overigens nog tot 21 juli hoger beroep aantekenen.

Deze zaak ging nog over de ‘oude’ Wmo. Toch heeft deze uitspraak ook betrekking op de ‘nieuwe’ Wmo die dit jaar is ingegaan. De positie van de mantelzorgers is in de Wmo 2015 alleen maar verstevigd. Zo staat in artikel 2.1.2 lid 2b dat de gemeente mantelzorgers en vrijwilligers in staat moet stellen om hun taken als mantelzorger of vrijwilliger uit te voeren. In de Memorie van Toelichting (een uitleg bij de wet) staat: “Als mantelzorgers tijdelijk of permanent niet meer in staat zijn om mantelzorg te bieden, zal de gemeente vaak via een maatwerkvoorziening maatschappelijke ondersteuning moeten leveren.”

© Nationale Zorggids