Gehandicaptenzorg onderzocht op toepassen van grondfixaties
Van eind maart tot eind mei 2026 bezoeken inspecteurs van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) gehandicapteninstellingen. Daar zullen ze onderzoeken wanneer en hoe zorgverleners grondfixaties toepassen. Bij grondfixaties dwingen ze cliënten naar de grond en houden ze deze daar (soms langdurig) vast. Dit is een vorm van dwangzorg met ernstige risico’s, meldt de IGJ.
Grondfixaties in de gehandicaptenzorg hebben in de afgelopen 5 jaar tot vier overlijdens geleid. Dit soort calamiteiten moeten altijd gemeld worden bij de IGJ, waarna onderzoek volgt. Hieruit blijkt geregeld dat grondfixaties niet altijd zorgvuldig en verantwoord worden uitgevoerd.
Geen dwang, tenzij…
De gehandicaptenzorg heeft te maken met de Wet zorg en dwang, waarbij zorgmedewerkers altijd als uitgangspunt moeten hanteren ‘geen dwang, tenzij…’. Dat betekent dus dat grondfixaties en andere dwangmaatregelen alleen zijn toegestaan als er geen ander alternatief is. En ook moeten zulke maatregelen altijd zo min, zo kort en zo zorgvuldig mogelijk worden uitgevoerd. Grondfixaties kunnen noodzakelijk zijn als een cliënt zo gevaarlijk is voor zichzelf en anderen dat zorgverleners meteen moeten handelen.
Onaangekondigde bezoeken
Tussen eind maart en eind mei bezoeken inspecteurs de gehandicapteninstellingen onaangekondigd. De organisaties weten dat de IGJ langskomt, maar niet wanneer. Het doel hiervan is om zorgaanbieders nu al alert te maken op de toepassing van grondfixaties en het vermijden ervan. Inspecteurs spreken tijdens de onaangekondigde bezoeken met zorgpersoneel, behandelaren, de Wzd-functionaris en eventueel met cliënten of hun wettelijk vertegenwoordigers.
