Eenzaamheid in verpleeghuizen schaadt gezondheid ouderen ernstig
Hoe gezond ouderen zich voelen in het verpleeghuis, hangt veel sterker samen met eenzaamheid dan tot nu toe werd gedacht. Uit nieuw onderzoek van verpleegkundig specialist en onderzoeker Dick van de Kolk (SVRZ/Erasmus Universiteit) blijkt dat eenzaamheid leidt tot forse achteruitgang in gedrag, gezondheid en welzijn. Dit meldt Omroep Zeeland.
Van de Kolk onderzocht drie Zeeuwse organisaties (SVRZ, Amarijn en Zorggroep Ter Weel) om zicht te krijgen op factoren die bijdragen aan eenzaamheid. Zijn conclusies: sociale en emotionele eenzaamheid komen geregeld voor, ouderen voelen zich er regelmatig “niet meer toe doen” en klachten kunnen leiden tot gedragsproblemen, verslechterde lichamelijke gezondheid en verlies van zelfredzaamheid.
Eerste maanden na opname zijn het meest kwetsbaar
Een cruciaal inzicht uit het onderzoek is dat ouderen juist in de eerste maanden na verhuizing naar een verpleeghuis extra kwetsbaar zijn. De combinatie van verlies van een partner of omgeving en achteruitgang van de gezondheid vergroot de kans op eenzaamheid aanzienlijk.
Om deze periode beter te begeleiden is inmiddels een speciale vragenlijst ontwikkeld, getest door zorgmedewerkers van de drie deelnemende organisaties. Zij noemen de vragen “waardevol” omdat ze helpen om sneller door te dringen tot de behoeftes van cliënten.
Praktische interventies
Woonzorgcentrum Máxima in Terneuzen past de inzichten al actief toe. Begeleider Joyce Brinkenberg zoekt voortdurend contactmomenten met bewoners. Ze neemt hen mee naar de woonkamer, nodigt hen uit voor spelletjes en gebruikt een kletspot om gesprekken op gang te brengen. Brinkenberg ziet wat dat doet: bewoners delen verhalen, zoeken elkaar vaker op en bloeien op. Over een bewoonster zegt ze: “Als we haar niet ophalen, komt ze niet. Dan weet ze het even niet meer. Als we haar vragen, springt ze meteen uit bed.”
Volledig rapport komt volgend jaar
Het volledige onderzoek wordt in 2026 gepubliceerd. De aanbevelingen richten zich op betere signalering van eenzaamheid, meer maatwerk in begeleiding en nauwere samenwerking tussen zorgmedewerkers, familieleden en welzijnsorganisaties.
