Verklaring Van Erfrecht: Je identiteitsbewijs bij een nalatenschap

Iemand in je omgeving overlijdt. Een trieste gebeurtenis die je tijd en aandacht opeist. Maar naast het verdriet komt ook een hoop papierwerk en geregel om de hoek kijken. Vooral wanneer je te maken krijgt met een nalatenschap of erfenis. Dan duikt de term verklaring van erfrecht vaak op. Veel mensen weten niet precies wat dit document inhoudt. Natuurlijk zitten er aan de aanvraag ook verklaring van erfrecht kosten vast, een detail waar je later in het proces pas echt over nadenkt. Je zou het een soort officieel legitimatiebewijs voor erfgenamen kunnen noemen. Een stuk papier waarmee je bij instanties bewijst dat je daadwerkelijk de rechthebbende bent.

De rol van de notaris in het onderzoek

Een verklaring van erfrecht is een authentieke akte die altijd wordt opgesteld door een notaris. Die notaris doet eerst uitgebreid onderzoek om een aantal belangrijke feiten vast te stellen. Zie het als een juridische detective die speurwerk verricht voordat de akte opgemaakt kan worden. Dit onderzoek zorgt ervoor dat de inhoud van het document juridisch waterdicht is. Wat legt de notaris vast in die verklaring? De notaris controleert wie precies is overleden en wanneer dit gebeurde. Ook wordt gecheckt of de overledene een testament had gemaakt. Zo ja, dan wordt de inhoud daarvan onderzocht. Het belangrijkste is natuurlijk de vaststelling wie de erfgenamen zijn, voor welk deel ze erven en hoe ze de erfenis hebben aanvaard. Tot slot wordt vastgelegd wie bevoegd is om de nalatenschap af te wikkelen. Dat kan een door de overledene benoemde executeur zijn of een van de erfgenamen met een volmacht. Zonder zo’n verklaring weten banken, verzekeraars en andere instanties niet zeker met wie ze zaken moeten doen.

Dit zijn de momenten dat je het document niet kunt missen

Je hebt een verklaring van erfrecht niet altijd nodig. Soms kan een bank al met een overlijdensakte de rekening deblokkeren als het saldo onder een bepaald bedrag ligt en er een partner is met een geregistreerd partnerschap of een huwelijk. Maar in veel situaties kom je niet onder de verklaring uit. Het document is onmisbaar zodra je als erfgenaam actieve handelingen moet verrichten om de nalatenschap af te wikkelen, en die handelingen door een derde partij geaccepteerd moeten worden. Denk aan de situatie dat de overledene een eigen huis op naam had staan dat verkocht moet worden. Of er moet aanspraak worden gemaakt op een levensverzekering of pensioenuitkering bij een maatschappij. Ook bij geblokkeerde bankrekeningen met een hoger saldo die beheerd of leeggehaald moeten worden, is de verklaring noodzakelijk. Zeker als er een testament is gemaakt dat de wettelijke verdeling omzeilt, is het document vereist. Als je een huis erft, wil je de WOZ-aanslag op je naam hebben staan.

De procedure van aanvraag en de tijdslijn

De verklaring van erfrecht vraag je aan bij een notaris. Je bent niet verplicht om naar de notaris te gaan die eventueel het testament heeft opgesteld. Je mag zelf kiezen wie de akte maakt. Het loont dus de moeite om de kosten bij verschillende notariskantoren te vergelijken. De procedure is in grote lijnen vrij standaard. Eerst lever je de nodige documenten aan, zoals de akte van overlijden en de persoonsgegevens van de erfgenamen. Daarna volgt het onderzoek. De notaris duikt in registers, zoals het Centraal Testamentenregister en de registers van de Burgerlijke Stand, om alle feiten te controleren. Na dit onderzoek stelt de notaris de erfgenamen op de hoogte en vraagt ze hoe zij de erfenis aanvaarden.