De gevolgen van de klok verzetten: dit doet de overgang naar zomer- of wintertijd met ons lichaam
Dit weekend gaat de klok weer een uurtje terug! Op zondag 26 oktober 2025 kun je ’s ochtends dus een uurtje extra slaap pakken, als je geluk hebt. Maar het verzetten van de klok doet wat met ons lichaam; of die nu voor- of achteruit gaat. En hoewel de meesten er waarschijnlijk iets vermoeider door zijn, hebben sommigen meer last van de overgang. Kinderen en ouderen blijken met name moeite te hebben met de zomertijd, terwijl de klok verzetten in beide gevallen kan leiden tot beroertes.
Omdat het lichaam zich niet aanpast aan de tijdsverandering, kunnen we een soort jetlag ervaren. Veel mensen zullen hier een beetje last van hebben en sommigen in ernstigere mate. Ook hebben onderzoekers aangetoond dat er risico is op gewichtsproblemen of depressieve gevoelens bij het verzetten van de klok naar de zomertijd. De klok voor- én achteruit zetten leidt bovendien tot een verhoogde kans op een beroerte.
Bepaalde groepen lopen meer gezondheidsrisico’s door de tijdsverandering. Zo hebben oud-kankerpatiënten een kwart hoger risico op een beroerte en is dat bij 65-plussers een vijfde. Eerder zijn ook al verbanden gelegd tussen beroertes, verstoorde slaappatronen en het circadiaan ritme.
Zomertijd of wintertijd afschaffen?
De discussie over het afschaffen van de zomer- of wintertijd laait eens in de zoveel tijd op. Voorlopig komt er nog geen einde aan het afschaffen van het verzetten van de klokken. Marijke Gordijn van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) staat echter wel voor de afschaffing van de zomertijd. “De wintertijd is de oorspronkelijke tijd en is het meest gunstig. Als we de wintertijd zouden afschaffen zou het extreem lang donker zijn in de ochtend. Maar juist dat ochtendlicht hebben wij mensen hard nodig.”
Lees ook: Hersenstichting: ‘Permanente wintertijd gunstig voor de volksgezondheid’
Een andere onderzoeker pleitte in 2010 al voor het afschaffen van de wintertijd. Die stelde dat we in de zomertijd meer daglicht hebben en daar dan ook vaker gebruik van zouden maken. Maar ook uit onderzoek van het RIVM blijkt dat de wintertijd het meest gunstig is voor onze gezondheid. De zon komt eerder op en sluit beter aan op ons bioritme. In 2019 pleitte WeerOnline nog voor een gulden middenweg: verzet de klok iedere zomer een halfuur en iedere winter een heel uur.
Wintertijd 2025
Maar voorlopig zullen we ieder halfjaar gewoon moeten accepteren dat we een uurtje meer of minder slapen. Dat betekent dat we dit jaar, op zondag 26 oktober 2025, de klok een uurtje achteruit zien gaan en hopelijk ook een uurtje langer mogen blijven liggen.
