Voedselfabrikanten verdienen miljarden aan supplementen met dubieuze claims

Grote voedingsbedrijven als Nestlé en Unilever verdienen miljarden aan voedingssupplementen, ondanks dubieuze gezondheidsclaims. Bijna de helft van deze beweringen is in strijd met Europese reclameregels. Toch liggen de pillen, poeders en gummies volop in de (online) winkel. Experts slaan alarm en noemen het ‘volksverklakkerij’. Dit meldt Follow the Money (FTM).

Uit onderzoek van The Investigative Desk, in opdracht van FTM en Radar, blijkt dat 199 van de 431 onderzochte supplementen minstens één onjuiste of zelfs verboden gezondheids- of medische claim bevatten. Nestlé spant de kroon met 115 foutieve claims en 18 medische uitspraken. Ook Unilever scoort slecht: bij 68 van hun 72 supplementen is de claim niet toegestaan.

Medische en gezondheidsclaims

Medische claims, zoals ‘bevat ontstekingsremmende eigenschappen, zijn alleen voor medicijnen toegestaan. Onder valse gezondheidsclaims vallen beweringen als ‘ondersteunt gezond bloed’. Toch gebruiken fabrikanten zulke teksten om hun producten gezonder te laten lijken dan ze zijn. Zelfs bij producten die officieel een goedkeuringslabel kregen, plaatst hoogleraar voeding en gezondheid Renger Witkamp vraagtekens. Zelfs dan is het vaak geldklopperij, zegt hij.

De markt voor supplementen groeit explosief. In 2024 gebruikte 72 procent van de Nederlanders boven de 17 jaar supplementen, gemiddeld voor 80 euro per persoon. Vooral influencers dragen bij aan die populariteit. Ze prijzen supplementen aan voor stress, slaap, gewichtsverlies en zelfs ‘vaginale frisheid’.  Toch zijn supplementen niet zonder risico. Een teveel aan bijvoorbeeld vitamine B6 kan blijvende zenuwschade veroorzaken. Andere stoffen, zoals Sint-Janskruid of tryptofaan, kunnen gevaarlijke wisselwerkingen hebben met medicijnen. Dat staat zelden op de verpakking.

Vitamine C

Volgens Witkamp is het grootste risico dat mensen supplementen als alternatief voor de huisarts gebruiken. Terwijl een zogenaamd prostaatbevorderend supplement van Nestlé-dochter AOV verwijst met een sterretje naar een niet-goedgekeurde claim. “Maar de consument weet helemaal niet wat dat sterretje betekent”, waarschuwt hij.

Tegelijkertijd zijn er ook supplementen met een groen label van de Keuringsraad, nota bene opgericht door de industrie zelf, die alsnog enigszins misleiden. Zo is er collageen waar eigenlijk geen goedgekeurde gezondheidsclaims voor bestaan. Vitamine C is een ander verhaal. Omdat de gezondheidseffecten hiervan bewezen zijn, zijn dergelijke claims wel toegestaan. En dit maakt ook meteen dat fabrikanten deze vitamine toevoegen aan een supplement als collageen en zodoende kunnen beweren dat het het kraakbeen ondersteunt. Dit komt dan echter níet door het collageen, benadrukt Witkamp.

Buitenlandse webshops

Steeds meer mensen kopen hun supplementen uit webshops en dus ook buitenlandse webshops. Zodoende is het makkelijk om alsnog valse claims naar Nederland te halen. Buitenlandse bedrijven zette bijvoorbeeld Nederlandse influencers in om hun spul in ons land te verkopen. Ook is er een drogisterij en Venlo die volop inzet op een Amerikaans merk en prijst het valselijk aan met ‘zou de kans op oogaandoeningen kunnen verminderen’ en ‘passeert gemakkelijk de hersenbarrière’. Professor voedselveiligheid Hans Verhagen vindt dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) moet ingrijpen. “Bedrijven moeten zich aan de wet houden. Als ze claims gebruiken die niet zijn geautoriseerd, dan heeft het ook geen zin dat Europa hier wetten voor maakt.” Maar zelfs als de NVWA een boete uitdeelt aan bijvoorbeeld Unilever of Nestlé, dan zal dat weinig verschil maken. Boetes komen niet hoger dan enkele duizenden euro’s, wat zulke grote bedrijven nauwelijks afschrikt.

In het artikel van FTM vind je ook de reacties van onder meer Nestlé, Unilever, drogisterij in Venlo en Vitaminstore.

Lees ook: Overdosis vitamines kan gevaarlijk zijn: tintelingen, nierstenen en leverschade