Begeleid wonen of beschermd wonen: wat is het verschil?
Mensen die vanwege psychische of verstandelijke beperkingen woonondersteuning nodig hebben, kunnen gebruikmaken van begeleid wonen of beschermd wonen. Maar wat is nu precies het verschil, voor wie zijn deze woonvormen bedoeld en hoe loopt de financiering?
Wat is begeleid wonen?
Bij begeleid wonen huur je meestal zelf een woning of appartement, al dan niet in een project met andere bewoners. Je krijgt begeleiding aan huis, bijvoorbeeld bij administratie, dagstructuur, huishouden of contact met instanties. De focus ligt op zo zelfstandig mogelijk leven, met ondersteuning op maat. De financiering loopt vaak via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) waarvoor gemeenten verantwoordelijk zijn. In andere gevallen loopt de aanvraag via zorgkantoren als er volgens de Wet langdurige zorg (Wlz) sprake is van zeer intensieve, levenslange zorg. Begeleid wonen is dus vooral voor mensen die grotendeels zelfstandig kunnen functioneren en slechts beperkt begeleiding nodig hebben.
Wat is beschermd wonen?
Beschermd wonen gaat een stap verder. Je woont dan mogelijk thuis, of in een zorginstelling met woonvoorziening. Dat is met meer toezicht en aanwezigheid van begeleiding, vaak 24 uur per dag. Deze woonvoorziening is bedoeld voor mensen die door psychische of psychosociale problemen zonder bescherming niet veilig of stabiel kunnen wonen. Denk aan ernstige psychiatrische problematiek, verslaving, een licht verstandelijke beperking of zware schulden in combinatie met andere problemen. Beschermd wonen is een Wmo-voorziening en wordt bij zwaardere zorgvragen vergoed via de Wlz.
Kort samengevat ligt het zwaartepunt bij begeleid wonen op zelfstandigheid met beperkte hulp terwijl beschermd wonen gaat om veiligheid en toezicht, met waar mogelijk stapjes naar meer zelfstandigheid.
Aanvraag via Wmo-loket
Welke vorm past, hangt af van je situatie, diagnose, zelfstandigheid en netwerk. Aanmelding loopt meestal via de gemeente (Wmo-loket), soms na verwijzing door de huisarts of ggz-instelling. Die kijkt of ambulante hulp thuis genoeg is, of dat begeleid of beschermd wonen nodig is. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) gaat over de Wlz-indicatie.